Ek- I
Li̇mi̇t değerler, hedef değerler, uzun vadeli̇ hedefler, değerlendi̇rme eşİkleri̇, bi̇lgi̇lendi̇rme ve uyari eşİkleri̇
A)TanimlarPM10, arsenik, kadmiyum, nikel, civa ve benzo(a) piren konsantrasyonlarini hesaplamak için örnekleme hacmi, ortam şartlarina karşilik gelmekte ve tüm gaz halindeki kirleticiler için hacim 293° K sicaklikta ve 101,3 kPa basinçta standartlaştirilir.Konsantrasyon değerleri aşağidaki birimlerle ifade edilir;karbon monoksit için mg/m3arsenik, kadmiyum, nikel, civa ve benzo(a) piren için ng/m3 diğer kirleticiler için pg/m3Saat, Merkezi Avrupa Saat Dilimi cinsinden belirtilir. AOT40 ( (µg/m3) saat olarak ifade edilir), her gün, Merkezi Avrupa Saat Dilimi 8:00 ve 20:00 arasinda ölçülen sadece 1 saatlik değerler kullanilarak belirli bir zaman dilimi sonunda, 80 µg/m3 ile 80 µg/m3 (= 40ppb) den daha büyük saatlik konsantrasyonlar arasindaki farkin toplami demektir.Maksimum günlük sekiz saatlik ortalama konsantrasyon, saatlik verilerden hesaplanip her saat güncellenen sekiz saatlik dinamik ortalamalar incelenerek seçilir. Böyle hesaplanan her sekiz saatlik ortalama, sona erdiği güne ait olur, diğer bir ifade ile herhangi bir gün için ilk hesaplama süresi önceki günün 17:00‘dan o günün 01:00‘a kadarki süredir. Herhangi bir gün için son hesaplama süresi ise o günün saat 16.00‘dan 24:00‘a kadar olan süredir.B)Limit değerler, değerlendirme ve uyari eşikleri| Kirletici | Ortalama süre | Limit değer | Tolerans payi | Üst değerlendirme eşiği | Alt değerlendirme eşiği | Limit değere ulaşilacak tarih | Uyari eşiği |
|---|
| SO2 | saatlik-insan sağliğinin korunmasi için- | 350 µg/m3 (bir yilda 24 defadan fazla aşilmaz) | 1.1.2014 tarihinde 150 µg/m3 (limit değerin %43’ ü)ve 1.1.2019 tarihine kadar tolerans payi sifirlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yillik olarak azaltilir | | | l. Ocak 2019 | 500 µg/m3 (hava kalitesinin temsili bölgelerinde bütün bir “bölge” veya “alt bölgede” veya en azindan 100 km2’ dehangisi küçük iseüç ardişik saatte ölçülür) |
| 24 saatlik-insan sağliğinin korunmasi için- | 125 µg/m3 (bir yilda 3 defadan fazla aşilmaz) | 1.1.2014 tarihinde 125 µg/m3 (%100)ve 1.1.2019 tarihine kadar tolerans payi sifirlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yillik olarak azaltilir | 24-saatlik limit değerin %60’ 1 (75 µg/m3 bir yilda 3 defadan fazla aşilmaz) | 24-saatlik limit değerin %40 ‘ 1 (50 µg/m3 bir yilda 3 defadan fazla aşilmaz) | l. Ocak 2019 |
| | yillik ve kiş dönemi (1 Ekim den 31 Marta kadar) ekosistemin korumasi- | 20 µg/m3 | | Kiş dönemi limit değerinin %60’ 1(12 µg/m3) | Kiş dönemi limit değerinin %40’ 1(8 µg/m3) | l. Ocak 2014 | |
| NO2 | saatlikinsan sağliğinin korunmasi için | 200 µg/m3(bir yilda 18 defadan fazla aşilmaz) | 1.1.2014 tarihinde 100 µg/m3(% 50)ve 1.1.2024 tarihine kadar tolerans payi sifirlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yillik olarak azaltilir | limit değerin %70’i(140 µg/m3 bir yilda 18 defadan fazla aşilmaz) | limit değerin %50’si(100 µg/m3 bir yilda 18 defadan fazla aşilmaz) | l. Ocak2024 | 400 µg/m3 (hava kalitesinin temsili bölgelerinde bütün bir “bölge” veya “alt bölge” de veya en azindan 100 km2’ de-hangisi küçük ise üç ardişik saatte ölçülür) |
| | yillik-insan sağliğinin korunmasi için- | 40pg/m3 | 1.1.2014 tarihinde 20 µg/m3 (% 50)ve 1.1.2024 tarihine kadar tolerans payi sifirlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yillik olarak azaltilir | limit değerin %80’i (32 µg/m3) | limit değerin %65’i (26 µg/m3) | l. Ocak2024 |
| NOX | yillikvejetasyonun korunmasi için- | 30 µg/m3 | | limit değerin %80’i (24pg/m3) | limit değerin %65’i (19,5 µg/m3) | l. Ocak 2014 | |
| PM(10) | 24 saatlik-insan sağliğinin korunmasi için- | 50 µg/m3(bir yilda 35 defadan fazla aşilmaz) | 1.1.2014tarihinde 50 µg/m3 (% 100)ve 1.1.2019 tarihine kadar tolerans payi sifirlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yillik olarak azaltilir | 30 µg/m3(bir yilda 7 defadan fazla aşilmaz) | 20 µg/m3(bir yilda 7 defadan fazla aşilmaz) | 1 Ocak 2019 | |
| | yillik-insan sağliğinin korunmasi için- | 4O.µg/m3 | 1.1.2014 tarihinde 20 µg/m3 (% 50)ve 1.1.2019 tarihine kadar tolerans payi sifirlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yillik olarak azaltilir | 14 µg/m3 | 10 µg/m3 | 1 Ocak 2019 | |
| Kurşun | yillik-insan sağliğinin korunmasi için- | 0,5pg/m3S mayi faaliyetlerden uzun yillarboyunca kontamine olmuş sanayi kaynaklarin yakinlarinda1 µg/m3(bakiniz madde 12 (4)) | 1.1.2014 tarihinde0.5 µg/m3 (% 100)ve 1.1.2019tarihine kadar veya madde 12 (4) ‘e göre belirlenen “alt bölge”ler ve “bölge”lerde 1Ocak 2019 + 5 yila kadar tolerans payi sifirlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yillik olarak azaltilir | limit değerin %70’i(0,35 µg/m3) | limit değerin%50’si(0,25 µg/m3) | 1 Ocak 2019 veya madde 12 (4) ‘e göre belirlenen “bölge“ ve “alt bölge”lerde 1 Ocak 2019 +5 yil. Böyledurumlarda limit değer 1 Ocak 2019 danitibaren 1,0pg/m3 olur. | |
| Benzen | yillik-insan sağliğinin korunmasi için- | 5 µg/m3 | 1.1.2014 tarihinde 5 µg/m3 (% 100)ve 01.01.2017tarihinden1.1.2021 tarihine kadar tolerans payi sifirlanacakşekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yillikolarak azaltilir | limit değerin %70’i(3, 5 µg/m3) | limit değerin%40’i(2 µg/m3) | 1 Ocak 2021zaman-smirhuzatmayamutabik kalman “bölge” ve “alt bölge”ler hariç (bakiniz madde 12(3)) | |
| Karbon | maksimum | 10 mg/m3 | 1.1.2014 tarihinde | limit değerin | limit değerin | 1 Ocak 2017 | |
| monoksit | günlük 8 saatlik ortalama-insan sağliğinin korunmasi için- | | 6 mg/m3 (% 60) ve 1.1.2017tarihine kadartolerans payisifirlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yillikolarak azaltilir | %70’i(7 mg/m3) | %50’si(5 mg/m3) | | |
| Kirletici | Hedef değer (a) | Hedef değerin yüzdesi olarak üst değerlendirme eşiği | Hedef değerin yüzdesi olarak alt değerlendirme eşiği | Hedef değere ulaşilacak tarih |
|---|
| Arsenik | 6 ng/m3 | % 60(3,6 ng/m3) | % 40(2,4 ng/m3) | 1 Ocak 2020 |
| Kadmiyum | 5 ng/m3 | % 60(3,0 ng/m3) | % 40(2,0 ng/m3) | 1 Ocak 2020 |
| Nikel | 20 ng/m3 | % 70(14 ng/m3) | % 50(10 ng/m3) | 1 Ocak 2020 |
| Benzo(a) piren | 1 ng/m3 | % 60(0,6 ng/m3) | % 40(0,4 ng/m3) | 1 Ocak 2020 |
(a)bir yilda PM10 fraksiyonundaki toplam içerik için| Hedef | Ortalama Süre | 2022 için Hedef değer (a) | Uzun vadeli hedef |
|---|
| însan sağliğininkorunmasi | Bir yilda maksimum günlük 8 saatlik ortalama | 120 µg/m3 değeri üç yillik ortalama alindiğinda bir yilda 25 günden daha fazla süre boyunca aşilmayacaktir (b) | 120 µg/m3 |
| Vejetasyonun korunmasi | Mayis ayindan Temmuz ayma kadar 1 saatlik değerlerden hesaplanacak AOT40 | Beş yillik ortalamasi 18 000 µg/m3 saat (b) | 6 000 µg/m3-saat |
(a)Hedef değerler ile uyumluluk bu yildan itibaren değerlendirilecektir. Bir başka ifade ile verilerin, takip eden üç veya beş yil sonunda uyumluluğun hesaplamasinda kullanilacaği ilk yil 2022’dir.(b)Eğer üç veya beş yillik ortalamalar belirlenemiyorsa yillik verilerin ardişik ve tam seti bazinda, hedef değerler ile uyumluluğu kontrol etmek için gerekli minimum yillik veriler aşağidaki gibidir;insan sağliğinin korunmasinda hedef değer için-bir yillik geçerli verivejetasyonun korunmasinda hedef değer için-üç yillik geçerli veri| | Süre | Eşik |
|---|
| Bilgi eşiği | 1 saatlik ortalama | 180 µg/m3 |
| Uyari eşiği | 1 saatlik ortalama (a) | 240 µg/m3 |
(a)Madde 11 ‘in uygulanmasi için eşiğin aşimi üç ardişik yil için öngörülür veya ölçülür.Ek-1A
Geçİş dönemi̇ uzun vadeli̇ ve kisa vadeli̇ sinir değerleri̇ ve uyari eşİkleri̇
| Kirletici | Ortalama süre | Sınır değer | Sınır değerin yıllık azalması | Uyarı eşiği |
|---|
| SO2 | Saatlik | 900 µg/m3 | | İlk seviye: 500 µg/m3İkinci seviye: 850 µg/m3Üçüncü seviye: 1.100 µg/m3Dördüncü seviye: 1.500 µg/m3(Verilen değerler 24 saatlik ortalamalardır.) |
| -KVS-24 saatlik% 95 /yıl-insan sağlığının korunması için- | 400 µg/m3 | Sınır değer, 1.1.2009 tarihinde başlayarak1.1.2014 tarihine kadar 250 µg/m3 (sınırdeğerin %62,5’u) olana kadar her 12 aydabir eşit miktarda yıllık olarak azalır |
| Kış Sezonu Ortalaması(1 Ekim – 31 Mart)-insan sağlığının korunması için- | 2500 µg/m3 | Sınır değer, 1.1.2009 tarihinde başlayarak1.1.2014 tarihine kadar 125 µg/m3 (sınırdeğerin %50’si) olana kadar her 12 aydabir eşit miktarda yıllık olarak azalır |
| Hedef Sınır Değer(Yıllık aritmetik ortalama) | 60 µg/m3 | |
| Hedef Sınır DeğerKış Sezonu Ortalaması(1 Ekim – 31 Mart) | 120 µg/m3 | |
| -UVS-yıllık-insan sağlığının korunması için- | 1500 µg/m3 | |
| -UVS-yıllık-hassas hayvanların, bitkilerin ve nesnelerin korunması için- | 60 µg/m3 | Sınır değer, 1.1.2009 tarihinde başlayarak1.1.2014 tarihine kadar 20 µg/m3 (sınırdeğerin %33’ü) olana kadar her 12 aydabir eşit miktarda yıllık olarak azalır |
| NO2 | -KVS-24 saatlik% 95 /yıl-insan sağlığının korunması için- | 300 µg/m3 | | |
| -UVS-yıllık-insan sağlığının korunması için- | 100 µg/m3 | Sınır değer, 1.1.2009 tarihinde başlayarak1.1.2014 tarihine kadar 60 µg/m3 (sınırdeğerin %60’ı) olana kadar her 12 aydabir eşit miktarda yıllık olarak azalır |
| PM101 | -KVS-24 saatlik% 95/yıl-insan sağlığının korunması için- | 300 µg/m3 | Sınır değer, 1.1.2009 tarihindebaşlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 100 µg/m3 (sınır değerin %33’ü) olana kadar her 12 ayda bir eşitmiktarda yıllık olarak azalır | İlk seviye: 260 µg/m3İkinci seviye: 400 µg/m3Üçüncü seviye: 520 µg/m3Dördüncü seviye: 650 µg/m3(Verilen değerler 24 saatlik ortalamalardır.) |
| Kış Sezonu Ortalaması(1 Ekim – 31 Mart)-insan sağlığının korunması için- | 200 µg/m3 | Sınır değer, 1.1.2009 tarihindebaşlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 90µg/m3 (sınır değerin %45’i) olanakadar her 12 ayda eşit bir miktardayıllık olarak azalır |
| -UVS-yıllık-insan sağlığının korunması için- | 150 µg/m3 | Sınır değer, 1.1.2009 tarihindebaşlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 60µg/m3 (sınır değerin %40’ı) olanakadar her 12 ayda eşit bir miktardayıllık olarak azalır |
| Kurşun | -UVS-yıllık-insan sağlığının korunması için- | 2 µg/m3 | Sınır değer, 1.1.2009 tarihindebaşlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 1µg/m3 (sınır değerin %50’si) olanakadar her 12 ayda eşit bir miktardayıllık olarak azalır | |
| CO | 24 saatlik% 95/yıl-insan sağlığının korunması için- | 30 µg/m3 | Sınır değer, 1.1.2009 tarihindebaşlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 10mg/m3 (sınır değerin %33’ü) olanakadar her 12 ayda eşit bir miktardayıllık olarak azalır |
| yıllık-insan sağlığının korunması için- | 10 µg/m3 | |
1‘PM10, asılı partikül madde – siyah duman olarak da ölçülebilir. Siyah duman değerlendirmesi ve gravimetrik birimlere çevrimi için, hava kirliliğini ölçme metotları ve anket teknikleri üzerine çalışan OECD grubunun standartlaştırdığı metot (1964), referans metot olarak alınır.Ek-II
Bir “bölge” veya “alt bölge” içindeki hava kirleticileri konsantrasyonlarının değerlendirilmesi için gerekliliklerin ve ölçümler için örnekleme noktalarının konumlarının belirlenmesi
A)Örnekleme noktalarinin konumlariSabit ölçümlerde aşağidaki hususlara uyulur.I.Kükürt dioksit, azot dioksit, kurşun, PM10, benzen, karbon monoksit, arsenik, kadmiyum, nikel, civa ve polisiklik aromatik hidrokarbonlar için makro ölçekte yer belirlemesi(1)İnsan sağliğinin korunmasiİnsan sağliğinin korunmasina yönelik örnekleme noktalarinin yerleri, şu amaçlarla belirlenir;(i)Limit değer(ler)in ortalama süresi ile bağlantili olarak önemli bir süre için nüfusun dolayli veya da doğrudan maruz kalma ihtimalinin olduğu en yüksek konsantrasyonlarin ortaya çiktiği “bölge”ler ve “alt bölge”ler içindeki alanlarda veri sağlamak,(ii)Genel nüfusun maruziyetini temsil eden “bölge”ler ve “alt bölge”ler içindeki diğer alanlardaki seviyeler hakkinda veri sağlamak,(iii)Besin zinciri ile nüfusun dolayli maruziyetini temsil edecek, arsenik, kadmiyum, civa, nikel, benzo(a)piren ve diğer polisiklik aromatik hidrokarbonlarin birikim oranlari ile ilgili veri sağlamak,Örnekleme noktalari genelde en yakindaki çok küçük mikro-çevrelerin ölçümünden kaçinilacak şekilde yerleştirilir. Yol gösterici olmasi bakimindan, bir örnekleme noktasi; trafiğin yoğun olduğu yerlerde 200 m2 den küçük olmayan, endüstriyel bölgelerde en az 250mx250m ve uygun olduğunda şehir-fon alanlarinda birkaç km2 lik alandaki hava kalitesini temsil edebilmesi gerekir.Örnekleme noktalari, mümkün olan yerlerde, bu noktalarin yakin çevrelerinde olmayan benzer konumlari da temsil edebilmesi gerekir. Arsenik, kadmiyum, nikel, civa, ve benzo(a)piren için örnekleme noktalari, uygun olan yerlerde, PM10 için örnekleme noktalari ile ayni yerde olmasi gerekir.Amacin fon seviyelerinin değerlendirilmesi olduğu yerlerde, örnekleme konumu, yakinindaki endüstriyel alanlar veya “alt bölge”lerden, yani birkaç kilometre yakinindaki yerlerden etkilenmemelidir.Endüstriyel kaynaklardan oluşan katkilarin değerlendirileceği yerlerde, en yakin yerleşim bölgesindeki kaynağin rüzgâr yönünde en az bir örnekleme noktasi yerleştirilir. Fon konsantrasyonunun bilinmediği yerlerde, hâkim rüzgâr yönünde ilave bir örnekleme noktasi yerleştirilir. Özellikle bu Yönetmeliğin 8 inci maddesi dördüncü fikrasinin uygulandiği yerlerde, örnekleme noktalari, mevcut en iyi tekniklerin uygulamasinin izlenebileceği şekilde yerleştirilir.Adalarda, insan sağliğinin korunmasi için gerekli olan örnekleme noktalarinin yerleştirilmesi ihtiyaci göz önünde bulundurulur.(2)Ekosistemler ve vejetasyonun korunmasiEkosistemler ve vejetasyonun korunmasini hedefleyen örnekleme noktalari, diğer yapilaşmiş alanlardan, endüstriyel tesisler veya otoyollardan 5 km‘den veya “alt bölge”lerden 20 km ‘den daha uzağa yerleştirilir. Yol gösterici olmasi bakimindan, bir örnekleme noktasi, en az 1000 km2 Tik bir çevredeki hava kalitesini temsil edebilecek şekilde yerleştirilir.Adalarda, hava kalitesinin değerlendirilmesi ihtiyaci göz önünde bulundurulur.II.Ozon için makro ölçekli yerleştirmeSabit ölçümlere uygulanabilen ozon konsantrasyonlarinin değerlendirilmesi için örnekleme noktalarinin konumunun belirlenmesi ve siniflandirilmasi için kriterler| İstasyon tipi | Ölçüm hedefleri | Temsil edebileceği alan (a) | Makro ölçekli yerleştirme kriterleri |
|---|
| Kentsel | İnsan sağliğinin korunmasi: Özellikle nüfus yoğunluğunun ve ozon konsantrasyonunun nispeten yüksek olduğu ve genel nüfusun maruziyetini temsil edebileceği yerlerde kent nüfusunun ozona maruziyetini değerlendirmek, | Birkaç km2 | Trafik, benzin istasyonlari v.s gibi yerel emisyonlarin etkisinden uzakta; iyi karişim seviyelerinin ölçülebileceği hava sirkülasyonunun olduğu yerlerde; kentlerdeki yerleşim alanlari ve ticari alanlarda, parklar (ağaçlardan uzakta), trafiğin çok az olduğu veya hiç olmadiği büyük caddeler veya meydanlarda, eğitim, spor veya eğlence yerleri özellikleri taşiyan açik alanlara yerleştirilir. |
| Kent çevresi | İnsan sağliğinin ve vejetasyonun korunmasi: Nüfus ve vejetasyonun doğrudan veya dolayli olarak maruz kalmasinin muhtemel olduğu en yüksek ozon seviyelerinin oluştuğu “alt bölge”lerin diş mahallerinde bulunan nüfus vemvejetasyonun maruziyetini değerlendirmek; | Birkaç 10 km2 | Maksimum emisyon alanindan belirli bir uzaklikta, ozon oluşumuna katkida bulunabilecek şartlarda hakim rüzgar yönünü/yönlerini takip eden rüzgar yönünde; Bir “alt bölge”nin diş taraflarinda bulunan nüfus, doğal ekosistemler veya hassas mahsullerin yüksek ozon seviyelerine maruz kaldiği yerlerde; ozonun bölgesel fon seviyelerini belirlemek için, uygun olan yerlerde, maksimum emisyon alaninin rüzgara ters yönünde bazi kent çevresi istasyonlari da yerleştirilir. |
| Kirsal | İnsan sağliği ve vejetasyonun korunmasi: Alt-bölgesel ölçekli ozon konsantrasyonlarina nüfusun, mahsullerin ve doğal ekosistemlerin maruziyetini değerlendirmek; | Alt-bölgesel seviyeler (Birkaç km2) | İstasyonlar küçük yerleşim yerlerine ve/veya doğal ekosistemlerin, ormanlarin veya mahsullerin bulunduğu alanlara; ozon için temsil teşkil edebilecek yerlerde yollar ve endüstriyel tesisler gibi anlik yerel emisyonlarin etkisinden uzağa, açik alanlara yerleştirilebilir, ancak yüksek dağ tepelerine yerleştirilemez. |
| Kirsal fon | Vejetasyon ve insan sağliğinin korunmasi: Bölgesel ölçekli ozon konsantrasyonlarina mahsullerin ve doğal ekosistemlerin ve de nüfusun maruziyetini değerlendirmek; | Bölgesel/ulusal/kitasal seviyeler (1000 ile 10.000 km2 arasinda) | Daha az nüfus yoğunluğu olan alanlara, örneğin yerel emisyonlardan uzak ve endüstriyel alanlar ve kentsel alanlardan uzaktaki doğal ekosistemlerin olduğu alanlara, ormanlara istasyon yerleştirilir; Enverziyon şartlarinin yerel oluşumunu arttiran yerlerden ve de yüksek dağ zirvelerinden kaçinilir; Yerel karakterli gündüz rüzgârlari görülen sahil mevkileri önerilmez. |
(a)Örnekleme noktalari, mümkün olan yerlerde, bu noktalarin yakin çevrelerinde olmayan benzer yerleri de temsil edebilmelidir.| “alt bölge” veya “bölge”de ki nüfus (xl000) | Konsantrasyonlar üst değerlendirme eşiğini aşarsa 1 | Maksimum konsantrasyonlar üst ve alt değerlendirme eşikleri arasinda ise | Maksimum konsantrasyonlarin alt değerlendirme eşiği’nin altinda olduğu “alt bölge”lerde SO2 ve NO2 için |
|---|
| | As, Cd, Ni | B(a)P | Diğer kirleticiler | As, Cd, Ni | B(a)P | Diğer kirleticiler | |
| 0-249 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | uygulanmaz |
| 250-499 | 1 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| 500-749 | 1 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| 750-999 | 2 | 2 | 3 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| 1 000-1499 | 2 | 2 | 4 | 1 | 1 | 2 | 1 |
| 1 500-1999 | 2 | 2 | 5 | 1 | 1 | 2 | 1 |
| 2 000-2749 | 2 | 3 | 6 | 1 | 1 | 3 | 2 |
| 2 750-3749 | 2 | 3 | 7 | 1 | 1 | 3 | 2 |
| 3 750-4749 | 3 | 4 | 8 | 2 | 2 | 4 | 2 |
| 4 750-5999 | 4 | 5 | 9 | 2 | 2 | 4 | 2 |
| >6 000 | 5 | 5 | 10 | 2 | 2 | 5 | 3 |
1Arsenik, kadmiyum ve nikel için: En az bir kentsel fon istasyon gereklidir.NO2, partiküler madde için: En az bir kentsel fon istasyonu ve bir trafik istasyonu gereklidir.Karbon monoksit, B(a)P ve benzen için: En az bir kentsel fon istasyonu ve bir trafik istasyonu gerekir. Fakat bu örnekleme noktalarının sayısını arttırmaz.| Konsantrasyonlar üst değerlendirme eşiğini aşarsa | Maksimum konsantrasyonlar üst ve alt değerlendirme eşikleri arasinda ise |
|---|
| Her 20 000 km2 de 1 istasyon | Her 40 000 km2 de 1 istasyon |
| Nüfus (x 1 000) | “Alt bölge”ler (kent ve kent çevresi) (a) | Diğer “bölge”ler (kent çevresi ve kirsal) (a) | Kirsal fon |
|---|
| <250 | 1 | 1 | Ülke başina tüm “bölge”lerdeki ortalama yoğunluk olarak istasyon /50 000 km2 (b) |
| <500 | 1 | 2 |
| < 1 000 | 2 | 2 |
| < 1 500 | 3 | 3 |
| <2 000 | 3 | 4 |
| <2 750 | 4 | 5 |
| <3 750 | 5 | 6 |
| >3 750 | Her 2 milyon kişi için 1 ilave istasyon | Her 2 milyon kişi için 1 ilave istasyon |
(a)Nüfusun maruziyetinin en yüksek olabileceği kent çevresi alanlarında en az 1 istasyon. “alt bölge”lerde, istasyonların en az % 50 ‘si kent çevresi alanlara yerleştirilir.(b)Kompleks arazi yapıları için 25 000 km2 başına 1 istasyon önerilir.| | Kükürt dioksit, Azot dioksit ve Azot oksitleri | Partiküler madde ve Kurşun | Benzen | Karbon monoksit | Ozon |
|---|
| Sürekli (1) sabit ölçüm | | | | | |
|---|
| Belirsizlik | %15 | %25 | %25 | %15 | %15 |
| Minimum veri alimi | %90 | %90 | %90 | %90 | %90 yaz boyunca %75 - kiş boyunca |
| Minimum zaman kapsami | | | %35 - kentsel fon ve trafik mevkileri (çeşitli iklim ve trafik şartlarini temsil etmek üzere yil içine dağilmiş) %90 endüstriyel bölgeler | | |
| Gösterge ölçüm | | | | | |
|---|
| Belirsizlik | %25 | %50 | %30 | %25 | %30 |
| Minimum veri alimi | %90 | %90 | %90 | %90 | %90 |
| Minimum zaman kapsami | %14 (yil içinde eşit dağilmiş veya yil içinde eşit olarak 8 haftaya dağilmiş, haftada bir rasgele ölçüm) | %14 (yil içinde eşit dağilmiş veya yil içinde eşit olarak 8 haftaya dağilmiş, haftada bir rasgele ölçüm) | %14 (yil içinde eşit dağilmiş veya yil üzerinde eşit olarak 8 haftaya dağilmiş, haftada bir günlük rasgele ölçüm) | %14 (yil içinde eşit dağilmiş veya yil içinde eşit olarak 8 haftaya dağilmiş, haftada bir rasgele ölçüm) | >%10 yaz boyunca |
| Modelleme | | | | | |
| Belirsizlik | | | | | |
| Saatlik ortalamalar | %50 - %60 | | | | %50 |
| 8 saatlik ortalamalar | | | | %50 | %50 |
| Günlük ortalamalar | %50 | henüz tanimlanmadi | | | |
| Yillik ortalamalar | %30 | %50 | %50 | | |
| Nesnel tahminleme | | | | | |
| Belirsizlik | %75 | %100 | %100 | %75 | %75 |
(1)Benzen için sürekli ölçümler yerine, rasgele örneklemeye bağlı belirsizliği içeren belirsizliğin %25 kalite hedefini sağladığı gösterilebilirse rasgele ölçümler uygulanabilir. Rasgele örnekleme, sonuçların çarpıtılmasını önlemek amacıyla yıl içinde eşit olarak dağıtılır.| | Benzo(a)piren | Arsenik, kadmiyum ve nikel | Benzo(a)piren dişindaki polisiklik aromatik hidrokarbonlar, gaz halindeki toplam civa | Toplam çökelme |
|---|
| Belirsizlik | | | | |
| Sabit ve gösterge ölçümü | %50 | %40 | %50 | %70 |
| Modelleme | %60 | %60 | %60 | %60 |
| Nesnel tahminleme | %100 | %100 | %100 | %100 |
| Minimum veri alimi | %90 | %90 | %90 | %90 |
| Minimum zaman kapsami | | | | |
| Sabit ölçümler | %33 | %50 | | |
| Gösterge ölçümler * | %14 | %14 | %14 | %33 |
*Gösterge ölçümleri azalarak gerçekleştirilen fakat diğer veri kalite hedeflerini yerine getiren ölçümlerdir| | 1 -Büten | İzopiren | Etil benzen |
| Etan | trans-2-Büten | n-Hekzan | m+p-Ksilen |
| Etilen | cis-2-Büten | i-Hekzan | o-Ksilen |
| Asetilen | 1.3-Bütadien | n-Heptan | 1,2,4-Trimet. benzen |
| Propan | n-Pentan | n-Oktan | 1,2,3-Trimet. benzen |
| Propen | i-Pentan | i-Oktan | 1,3,5-Trimet. benzen |
| n-Bütan | 1-Penten | Benzen | Formaldehit |
| i-Bütan | 2-Penten | Tolüen | Toplam metan içermeyen hidrokarbonlar |
Ek-III
Hava kirleticileri konsantrasyonları ve çökelme oranlarının değerlendirilmesi için referans metotlar
1.Kükürt dioksit analizi için referans metotISO/FDIS 10498 (Taslak Standart) diş ortam havasinda - kükürt dioksit tayini - UV flüoresans metodu. Yukaridaki metoda muadil sonuçlar verdiği gösterilebilen başka bir metot kullanilabilir.2.Azot dioksit ve azot oksitlerin analizi için referans metotISO 7996: 1985 diş ortam havasinda - azot oksitlerin kütlesel konsantrasyonlarinin tayini - kimyasal işima (kemi - lüminesans) metodu. Yukaridaki metoda muadil sonuçlar verdiği gösterilebilen başka bir metot kullanilabilir.3.Kurşun örneklemesi için referans metotKurşun örneklemesi için referans metot Ek III 5’de PMw için belirtilen metot ile ayni olacaktir. Yukaridaki metoda muadil sonuçlar verdiği gösterilebilen başka bir metot kullanilabilir.4.Kurşun analizi için referans metotISO 9855: 1993 diş ortam havasinda - filtrelerde toplanan aerosollerin partiküler kurşun içeriğinin tayini - atomik absorpsiyon spektroskopi metodu.Yukaridaki metoda muadil sonuçlar verdiği gösterilebilen başka bir metot kullanilabilir.5.PM10 örneklemesi ve ölçümü için referans metotPM10 örneklemesi ve ölçümü için referans metot, EN 12341 “Hava Kalitesi - Asili partiküler maddenin PM10 fraksiyonu tayini - ölçüm metotlarina denkliği gösterilen referans metot ve saha test prosedürü”nde tanimlanan metot olmasi gereklidir. Ölçüm prensibi, ortamdaki partiküler maddenin PM10 fraksiyonunun filtre üzerinde toplanmasi ve gravimetrik kütle tayini esasina dayanir.Yukaridaki metoda muadil sonuçlar verdiği gösterilebilen başka bir metot veya referans metotla tutarli ilişki içinde olduğu gösterilebilen ve ortaya konan başka bir metot kullanilabilir. Bu durumda, o metotla elde edilen sonuçlar, referans metot kullanilarak elde edilenlere muadil sonuçlar üretmesi için ilgili bir çarpanla düzeltilir.6.PM2,5 örneklemesi ve ölçümü için geçici referans metotBakanlik tarafindan uygun olduğu düşünülen herhangi bir metot kullanilabilir.PM2,5 ölçümü yapan otoriteler, PM2.5 örneklemek ve ölçmek için kullanilan metodu Bakanliğa bildirmek zorundadir.7.Benzenin örneklemesi/analizi için referans metotBenzen ölçümü için referans metot, Avrupa Standartlaştirma Komitesi (CEN) tarafindan standartlaştirilmakta olan gaz kromatografik tayininden sonra emici(sorbent) kartuş üzerinde pompalamah örnekleme metodudur. CEN tarafindan standartlaştirilmiş bir metot bulunmadiğinda, ayni ölçüm metoduna dayali olan ulusal standart metotlar kullanilabilir.Yukaridaki metoda muadil sonuçlar verdiği gösterilebilen başka bir metot kullanilabilir.8.Karbon monoksit analizi için referans metotKarbon monoksit ölçümü için referans metot, CEN tarafindan şu anda standartlaştirilmakta olan Dağilmayan Kizil Ötesi Spektrometri (NDIR) metodu olacaktir. CEN tarafindan standartlaştirilmiş bir metot bulunmadiğinda, yetkili merciler ayni ölçüm metoduna dayali olan ulusal standart metotlari kullanabilirler.Yukaridaki metoda muadil sonuçlar verdiği gösterilebilen başka bir metot kullanilabilir.9.Diş ortam havasinda arsenik, kadmiyum ve nikel örneklemesi ve analizi için referans metotDiş ortam havasinda arsenik, kadmiyum ve nikel konsantrasyonlarinin ölçümü için referans metot, CEN tarafindan standartlaştirilmaktadir ve EN 12341’e muadil manuel PM10 örneklemeye ve ardindan ICP Kütle Spektrometri veya Atomik Absorpsiyon Spektrometri ile analizine dayali olacaktir. CEN tarafindan standartlaştirilmiş bir metot bulunmadiğinda, ulusal standart metotlar veya ISO standart metotlari kullanilabilir. Yukaridaki metoda muadil sonuçlar verdiği gösterilebilen başka bir metot kullanilabilir.10.Diş ortam havasinda polisiklik aromatik hidrokarbonlarin örneklemesi ve analizi için referans metotDiş ortam havasinda benzo(a)piren konsantrasyonlarinin ölçümü için referans metot, CEN tarafindan standartlaştirilmaktadir ve EN 12341’e muadil manuel PM10 örneklemeye dayali olacaktir. CEN tarafindan standartlaştirilmiş bir metot bulunmadiğinda, benzo(a)piren veya 8 inci maddenin dördüncü fikrasinda belirtilen diğer polisiklik aromatik hidrokarbonlar için, ISO 12884 standardi gibi ISO metotlari veya ulusal standart metotlar kullanilabilir. Yukaridaki metoda muadil sonuçlar verdiği gösterilebilen başka bir metot kullanilabilir.11.Diş ortam havasinda civanin örneklemesi ve analizi için referans metotDiş ortam havasinda gaz halindeki toplam civa konsantrasyonlarinin ölçümü için referans metot, Atomik Absorpsiyon Spektrometri veya Atomik Flüoresan Spektrometriye dayali bir otomatik metot olmak zorundadir. CEN tarafindan standartlaştirilmiş bir metot bulunmadiğinda, ulusal standart metotlar veya ISO standart metotlari kullanilabilir. Yukaridaki metoda muadil sonuçlar verdiği gösterilebilen başka bir metot kullanilabilir.12.Arsenik, kadmiyum, civa, nikel ve polisiklik aromatik hidrokarbonlarin çökelmesinin örneklemesi ve analizi için referans metotÇökelen arsenik, kadmiyum, civa, nikel ve polisiklik aromatik hidrokarbonlarin örneklemesi için referans metot; standart boyutlarda, açik ağizli silindirik çökelme kaplarina dayalidir. CEN tarafindan standartlaştirmiş bir metot bulunmadiğinda, ulusal standart metotlar kullanilabilir.13.Ozon cihazlarinin kalibrasyonu ve ozon analizi için referans metotAnaliz metodu: UV fotometrik metot (ISO FDIS 13964),Kalibrasyon metodu: Referans UV fotometre (ISO FDIS 13964, VDI 2468, B1.6).Bu metot, Avrupa Standartlaştirma Komitesi (CEN) tarafindan standartlaştirilmaktadir. Bir kez ilgili standart yayinlandiğinda, bu standartta tanimlanmiş metot ve teknikler bu Yönetmelikteki referans ve kalibrasyon metodunu oluşturur. Yukaridaki metoda muadil sonuçlar verdiği gösterilebilen başka bir metot kullanilabilir.14.VOC için referans metotlarVOC ölçümü yapan otoriteler, VOC örneklemek ve ölçmek için kullanilan metotlari Bakanliğa bildirmek zorundadir.Ek-IV
Dış ortam hava kalitesinin iyileştirilmesi için temiz hava planına dahil edilecek bilgiler
Bu yönetmeliğin 10 uncu maddesi altinda sağlanacak bilgiler;1.Kirlilik aşiminin yeriBölgeŞehir (harita)Ölçüm istasyonu (harita, coğrafik koordinatlar)2.Genel Bilgiler“Bölge” tipi (şehir, endüstriyel veya kirsal alan)Kirlenen alan(km2) ve kirliliğe maruz kalan nüfusun tahminiKullanilabilir iklim verileriİlgili topografik veriler“Bölge”de koruma gerektiren hedeflerin tipi hakkinda yeterli bilgi3.Sorumlu mercilerİyileştirme planlarinin gelişimi ve uygulanmasindan sorumlu kişilerin isim ve adresleri4.Kirliliğin mahiyeti ve değerlendirilmesiÖnceki yillarda gözlemlenen konsantrasyonlar (iyileştirme önlemlerinin uygulanmasindan önce)Projenin başindan itibaren ölçülen konsantrasyonlarDeğerlendirme için kullanilan teknikler5.Kirliliğin kaynağiKirliliğe neden olan ana emisyon kaynaklarinin listesi (harita)Bu kaynaklardan yayilan emisyonlarin toplam miktari (ton/yil)Diğer bölgelerden taşman kirlilik hakkinda bilgiler6.Durum analiziAşimdan sorumlu bu faktörlerin detaylari (taşinim, sinir ötesi taşinim, oluşum)Hava kalitesinin iyileştirilmesi için olasi önlemlerin detaylari7.Bu yönetmelik yürürlüğe girmeden önce mevcut olan iyileştirme projeleri veya önlemlerin detaylariYerel, bölgesel, ulusal, uluslararasi önlemlerBu önlemlerin gözlemlenen etkileri8.Bu yönetmelik yürürlüğe girdikten sonra kirliliği azaltmak için uygulanan projeler veya önlemlerin detaylariProjede belirlenen tüm önlemlerin listesi ve açiklamasiUygulama için zamanlama tablosuBu hedeflere ulaşmak için gerekli olan tahmini sürenin ve planlanan hava kalitesinin iyileştirilmesinin tahmini9.Uzun vadede araştirilan veya planlanan projeler veya önlemlerin detaylari10.Bu ekte istenilen bilgileri desteklemede kullanilan yayinlar, belgeler, çalişmalar ve benzerlerinin listesiEk-V
Uyarı eşikleri aşıldığında kamuoyuna sunulacak asgari bilgiler
A)Kükürt dioksit ve azot dioksit içinKamuoyuna sunulacak asgari bilgiler en az şunlari içerir:Ortaya çikiş tarihi, saati ve yeri, ve bilindiği yerlerde ortaya çikiş sebepleri;Aşağidakiler ile ilgili tahminler;Konsantrasyonlardaki değişimler (iyileşme, dengelenme veya bozulma), ile bu değişimlerin sebepleri,İlgili coğrafik alan,Ortaya çikiş süresi,Oluşuma potansiyel hassas olan nüfus tipi;İlgili hassas nüfus tarafindan alinacak önlemler.B)Ozon içinMümkün olan en kisa sürede büyük ölçekli, kamuoyuna sunulacak yeterli bilgiler şunlardir:1.Gözlemlenen aşim(lar) hakkinda bilgiler;Aşimin konumu veya alani,Aşilan eşik tipi (bilgilendirme veya uyari),Aşimin başlama zamani ve süresi,En yüksek bir saatlik ve sekiz saatlik ortalama konsantrasyon,2.Bir sonraki öğleden sonra/gün(ler) için tahminler;Bilgilendirme ve/veya uyari eşiği aşimlarinin beklendiği coğrafik bölge,Kirlilikte beklenen değişim (iyileşme, dengelenme veya bozulma),3.İlgili nüfus tipi, olasi sağlik etkileri ve önerilen eylem hakkindaki bilgiler;Risk altindaki nüfus gruplari hakkinda bilgiler,Olasi belirtilerin tanimi,İlgili nüfus tarafindan alinacak olan önerilen önlemler,Daha fazla bilginin nereden bulunacaği,4.Kirliliği ve/veya kirliliğe maruziyeti azaltma için önleyici eylem hakkindaki bilgiler;Ana kaynak sektörlerinin göstergeleri; emisyonlarin azaltim eylemleri için tavsiyeler.Ek-VI
İstatistiksel parametrelerin hesaplanması ve veri toplanması için kriterler ve sunulacak bilgiler
A)Bakanliğa sunulacak bilgilerAşağidaki tablo, sunulacak veri tipini ve miktarini belirlemektedir:| | İstasyon tipi | Seviye | Ortalama/ birikme süresi | Nisan ayindan Eylül ayina kadar her ay için geçici veriler | Her yil için rapor |
|---|
| Bilgilendirme eşiği | Herhangi | 180 µg/m3 | 1 saat | Aşim(lar)in görüldüğü her gün için: Tarih, toplam aşim saati, maksimum 1 saatlik ozon ve gerektiğinde ilgili NO2 değerleriaylik 1 saatlik maksimum ozon | Aşim(lar)in görüldüğü her gün için: Tarih, toplam aşim saati, maksimum 1 saatlik ozon ve gerektiğinde ilgili NO2 değerleri |
| Uyari eşiği | Herhangi | 240 µg/m3 | 1 saat | Aşim(lar)in görüldüğü her gün için: Tarih, toplam aşim saati, maksimum 1 saat lik ozon ve gerektiğinde ilgili NO2 değerleri | Aşim(lar)in görüldüğü her gün için: Tarih, toplam aşim saati, maksimum 1 saatlik ozon ve gerektiğinde ilgili NO2 değerleri |
| Sağliğin korunmasi | Herhangi | 120 µg/m3 | 8 saat | Aşim(lar)m görüldüğü her gün için: tarih, 8 saatlik maksimum (b) | Aşim(lar)m görüldüğü her gün için tarih, 8 saatlik maksimum (b) |
| Vejetasyonun korunmasi | Kent çevresi, kirsal, kirsal fon | AOT40 = 6 000 µg/m3-saat (a) | 1 saat, Mayis-Temmuz arasi biriken | — | Değer |
| Ormanin korunmasi | Kent çevresi, kirsal, kirsal fon | AOT40 = 20 000 µg/m3-saat (a) | 1 saat,Nisan-Eylül arasi biriken | — | Değer |
| Malzemeler | Herhangi | 40 µg/m3 | 1 yil | — | Değer |
(b)Maksimum günlük sekiz saatlik ortalama (bakınız Ek I Bölüm I)(a)Ek I Bölüm I deki AOT40 tanımına bakınız| Parametre | Geçerli verinin gerekli orani |
|---|
| 1 saatlik değerler | % 75 (yani 45 dakika) |
| 8 saatlik değerler | Değerlerin %75’i (yani 6 saat) |
| 8 saatlik dinamik ortalamalardan hesaplanan maksimum günlük 8 saatlik ortalama. | 8 saatlik dinamik ortalamalarin %75’i (yani gün başina 18 adet 8 saatlik ortalama) |
| AOT40 | AOT40 değerini hesaplamak için tanimlanan süre sonunda 1 saatlik değerlerin %90’i (a) |
| Yillik ortalama | Yaz mevsiminin (Nisan ile Eylül arasi) ve kiş mevsiminin (Ocak ile Mart, Ekim ile Aralik arasi) ayri ayri 1 saatlik değerlerin %75’i |
| Her ay aşim ve maksimum değerlerin sayisi | Günlük maksimum 8 saatlik ortalama değerlerin %90’i (her ay 27 adet günlük değer), Avrupa merkez saati ile 8:00 - 20:00 arasi 1 saatlik değerlerin %90’i |
| Her yil aşim ve maksimum değerlerin sayisi | Yaz mevsiminin alti ayi üzerinden beş ayi (Nisan ile Eylül arasi) |
(a)Bütün olası ölçülen verilerin mevcut olmadığı durumlarda, AOT40 değerlerini hesaplamak için aşağıdaki çarpan kullanılı.AOT40[tahmini] = AOT40ölçülen x toplam olası saat sayısı* / ölçülen saatlik değerlerin sayısı* AOT40 tanımının zaman dilimi içindeki saat sayısıdır. (diğer bir ifade ile, vejetasyonun korunması için her yıl 1 Mayıs ile 31 Temmuz arası ve orman koruması için her yıl 1 Nisan ile 30 Eylül arası Avrupa saati ile 08:00’den - 20:00’ye kadar).